De holebibeweging is van in het begin sterk bij de aidscrisis betrokken. Dat was vaak niet gemakkelijk. Het stigma van aids als homoziekte hing als een zwaard van Damocles boven de holebigemeenschap. Tot iemand zei: "Aids is geen homoziekte maar wel een homozaak". Een deel van de holebibeweging ging zich intensief bezighouden met het virus. De eerste zelfhulpgroepen voor seropositieven ontstonden. Er kwam een aidsbus en een aidstelefoon. Condooms werden aangeboden, safe sex posters opgehangen. Het aidsactivisme groeide en boog het stigma om tot een boodschap van solidariteit.
De overheid kon niet achterblijven. De diverse initiatieven werden gestroomlijnd en geprofessionaliseerd. Eind jaren '90 leek het probleem min of meer onder controle. Het zag er naar uit dat de veilig vrijen boodschap voldoende doordrong tot de doelgroep van mannen die seks hebben met mannen.

Maar de laatste jaren groeide de ongerustheid, zowel bij de holebigemeenschap als bij mensen uit de medische en wetenschappelijke wereld.

Het Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid (WIV) publiceerde vorige week nieuwe cijfers over de verspreiding van hiv/aids. Ze geven een duidelijke groei aan van het aantal mannen die besmet raakten door homoseksuele contacten. België zit bovendien in de Europese Top 5 van het aantal besmettingen met hiv. In 2007 raakten minstens 197 personen besmet via homoseksueel contact. Dat is bijna een verdubbeling ten opzichte van vijf jaar eerder. Schrijnend is dat de Belgische cijfers van besmettingen via homo- en bisekseksuele contacten in 2007 die van de eerste waarnemingen in 1985 overstijgen.

Er is een bizarre paradox ontstaan. Enerzijds is aids niet meer schrikbarend aanwezig omdat besmette mensen behoed worden voor de aftakeling die de eerste jaren zo duidelijk zichtbaar was. Het nieuws dat je er niet meer direct aan dood gaat geeft een vals gevoel van veiligheid en verzwakt de preventieboodschap. Waarom zou je nog veilig vrijen als je aids niet meer als problematisch ervaart en je omgeving evenmin? Maar wie besmet is weet wel beter. De medicatie is zwaar en heeft onaangename bijwerkingen. En wie kan je in vertrouwen nemen? De zorgeloosheid van voor de besmetting maakt plaats voor stress, fysiek ongemak, onzekerheid en schuldgevoelens.

Een nieuwe situatie vraagt om een nieuwe strategie. De lopende campagnes houden de uitbreiding van de ziekte duidelijk niet tegen. Temeer omdat een aantal initiatieven niet gericht zijn op onze doelgroep. Het aangekondigde prevalentie-onderzoek komt rijkelijk laat, zeker als men vergelijkt met buurlanden waar dit soort onderzoek al jaren geleden gebeurde. Het goede nieuws is dat het er nu komt. De resultaten zullen belangrijk zijn om een effectiever en gerichter preventiebeleid te voeren.

Maar in afwachting kunnen we niet stilstaan. Het motto ‘Veilig vrijen om mekaar te beschermen’ moet opnieuw hoog op de agenda. Daarin zal de holebigemeenschap haar verantwoordelijkheid nemen. Holebi-activisten nodigen daarom mensen uit de commerciële homosector, de holebimedia, medici en wetenschappers, jongeren en ouderen uit om de handen in elkaar te slaan. We willen samen werken aan méér sensibilisering, aan méér debat, aan méér onderzoek, aan méér durf en creativiteit, aan méér hiv-preventie. Van de overheid verwachten we dat onze inspanningen (financieel) mogelijk worden gemaakt. Je redt er mensenlevens mee.

Lijst ondertekenaars:
Yves Aerts (coördinator Holebifederatie) - Marie Laga (Insituut voor Tropische Geneeskunde) - Yvan Brys (woordvoerder Holebifederatie) - Sven Pichal (voorzitter Het Roze Huis-ARK/Antwerpen) - Maurice Craemers (mede-oprichter Aidsteam) - Pim Bonne (Voorzitter Casa Rosa/Gent) - Jochen van der Worp (Coördinator Regenbooghuis Brussel) - Alexis Dewaele (medewerker Steunpunt Gelijkekansenbeleid) - Tim Spruytte (voorzitter Wel Jong Niet Hetero) - Stefan Scheers (GayBelgium.be) - Dirk Avonts (huisarts) - Iris de Caluwé (algemeen coördinator Wel Jong Niet Hetero) - Hans De Meyer (voorzitter Belgian Lesbian and Gay Pride) - Patrick Sweetlove (huisarts en oprichter Aidstelefoon) - Chille Deman (Voorzitter Regenbooghuis) - Jan Penaan (zorgkundige) - Peggy Van De Meerssche (woordvoerster BLGP) - Johan Vansintejan (Huisartsencentrum Vrije Universiteit Brussel) - Dirk Van Dyck (Onthaalbediende) - Jo Vansteenkiste (Holebi-Overleg West-Vlaanderen) - Prof. dr. John Vincke (Socioloog)